Friday, October 31, 2014

Το κλειδί - Junichiro Tanizaki



Τι είναι Το Κλειδί; Ένας έμμεσος διάλογος ενός ζευγαριού μέσα απ' τα προσωπικά τους ημερολόγια που τους επιτρέπει να αποκαλύψουν ο ένας στον άλλο τα προβλήματα και τις επιθυμίες που αφορούν την σεξουαλική τους ζωή. Κι εδώ βάζουμε μια τελεία και προχωράμε στο επόμενο μυθιστόρημα. Εμμ ... όχι ακριβώς. Το κλειδί δεν το προσπερνάς. Το ζεις, το απολαμβάνεις. Το αντιλαμβάνεσαι όπως εσύ νομίζεις. Νιώθεις την αυστηρότητα, το σκοτεινό του ύφος, την ιαπωνική του ταυτότητα.
Ο άντρας, η γυναίκα, ο εραστής και η κόρη. Ένα 'θεατρικό' βιβλίο - πραγματικά πιστεύω ότι θα γινόταν έξοχο θεατρικό έργο - γραμμένο πριν από εξήντα σχεδόν χρόνια, τόσο φρέσκο, τόσο ρεαλιστικό. Ο Τανιζάκι είναι ευρηματικός, περιγράφει με αμεσότητα και μαεστρία τις σκηνές που η Ικούκο μεθάει και παρασύρεται μέσα απ' την ζάλη του αλκοόλ και την μέθη που της προκαλούν τα φάρμακα στην εκπλήρωση των ερωτικών επιθυμιών του άντρα της ενώ εκείνη φαντασιώνεται ουσιαστικά τον Κιμούρα, επίδοξο γαμπρό της κόρης της. Η εναλλαγή των ημερολογίων δίνει το ρυθμό μέχρι το τέλος. To πάθος του καθενός και η διεκδίκηση της ερωτικής κορύφωσης ιδωμένα από δυο διαφορετικά πρόσωπα και εμείς στην θέση του αναγνώστη-θεατή να παρακολουθούμε σε απόσταση αναπνοής.


Monday, October 20, 2014

Θαυμαστός καινούριος κόσμος - Aldous Huxley



O θαυμαστός καινούριος κόσμος έχει γραφτεί το 1931. Κι όμως, διαβάζοντας τον σήμερα δεν έχει κανείς παρά να θαυμάσει τη φαντασία του Χάξλευ αλλά και να σκεφτεί ότι όλα αυτά που περιγράφει θα μπορούσαν κάλλιστα να συμβούν στο μέλλον. Κάποια μάλιστα χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας όπως ο ολοκληρωτισμός και η δικτατορία του ευτελούς έχουν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται.
Στο δυστοπικό αυτό μυθιστόρημα οι άνθρωποι χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο έχουν δημιουργηθεί σε δοκιμαστικούς σωλήνες και την αγωγή που έχουν λάβει καθώς αναπτύσσονται. Σ' αυτή τη μελλοντική κοινωνία λοιπόν όπου η διαστρωμάτωση των τάξεων θεωρητικά δεν επηρεάζει κανέναν, όλοι ανήκουν σε όλους και οι σύνθετες σκέψεις που περιέχουν συναίσθημα και προβληματισμούς ακυρώνονται εν τη γεννέση τους με τη λήψη 'σώματος', ενός ναρκωτικού σε μορφή χαπιού που διανέμεται σε όλους προκειμένου να διατηρείται η σταθερότητα της. 

Από μια εξαιρεμένη περιοχή όπου η συμβίωση διατηρεί την παραδοσιακή της μορφή, η αναπαραγωγή γίνεται με φυσικό τρόπο και οι άνθρωποι μοιάζουν με παλιά φυλή Ινδιάνων παρακολουθούμε την επιστροφή δυο ιθαγενών, του Τζον και της μητέρας του - η τελευταία είναι πρώην κάτοικος του θαυμαστού καινούριου κόσμου - και τη βίαιη προσαρμογή τους στα καινούρια δεδομένα που επικρατούν.
Το βιβλίο διαβάζεται με μπόλικη τροφή για σκέψη απ' την πρώτη σελίδα μέχρι την τελευταία και με αμείωτο ενδιαφέρον. Εξαιρετικό!
Μην παραλείψετε να διαβάσετε τον πρόλογο του συγγραφέα που ενσωματώθηκε στο έργο δεκαπέντε χρόνια μετά την πρώτη του κυκλοφορία.
(το εξώφυλλο της συγκεκριμένης έκδοσης – εκδ. οίκος Πασχάλη – είναι επιεικώς φρικώδες, ευτυχώς δεν το βρήκα στο Διαδίκτυο για να το ανεβάσω σ’ αυτή την ανάρτηση)


Wednesday, October 15, 2014

Πάρα πολλή ευτυχία - Alice Munro



Μερικές φορές μου συμβαίνει να διαβάζω διηγήματα και το ένα να μπαίνει μέσα στο άλλο. Να μπερδεύονται πρόσωπα, τοποθεσίες, χαρακτήρες. Θα μου πείτε μήπως δεν δίνεις την πρέπουσα σημασία όταν τα διαβάζεις; Δεν νομίζω ότι στην περίπτωση της Μunro δεν το έκανα. Απ' την άλλη πάλι, αυτά που αισθάνθηκα ότι διαφοροποιούνται περισσότερο απ' τα υπόλοιπα ήταν κι αυτά που μου άρεσαν πιο πολύ, τόσο όμως που να τα θεωρώ μικρά - λόγω φόρμας κι όχι αξίας - αριστουργήματα (Για Παιχνίδι, Πρόσωπο, Διαστάσεις, Πεζό, Γουένλοκ Έτζ).
Τα περισσότερα διαδραματίζονται στην ευρύτερη περιοχή του Οντάριο,  στον Καναδά, την γενέτειρα της Munro. Στα κείμενα της συναντά κανείς ηρωίδες που ξεκινάνε απ' την μικρή τους ηλικία, γυναίκες με προβλήματα στις οικογενειακές τους σχέσεις, φίλιες με τραγική κατάληξη, κλειστές επαρχιακές κοινωνίες. Το ομότιτλο διήγημα, βασισμένο στην ιστορία της Σοφία Κοβαλέφσκι ενός υπαρκτού προσώπου, ήταν και αυτό που μου φάνηκε κάπως κουραστικό αν και ενδιαφέρον μια και ακουμπούσε σε πραγματικά γεγονότα.
Η γραφή της Munro είναι απλή, άμεση, γοητευτική. Τα διηγήματα τα σκέφτεσαι αφού τελειώσεις το βιβλίο και επανέρχεσαι ανοίγοντας το για να ξαναδιαβάσεις κάποια από αυτά. Kι αν είσαι και λάτρης των διηγημάτων όπως εγώ ....


Wednesday, October 8, 2014

Έτσι ξεκινάει το κακό (Así empieza lo malo) - Javier Marías



Ο Javier Marías είναι δύσκολος. Όχι γιατί χρησιμοποιεί εξεζητημένο λεξιλόγιο (πλούσιο σίγουρα). Είναι ευχάριστα δύσκολος γιατί ξεκινάει μια πρόταση και την τελειώνει μετά από μια σελίδα και μέσα σ' αυτή στριφογυρίζει έννοιες που κάνουν το μυαλό σου να περιστρέφεται μαζί τους.
Ο Javier Marías είναι γοητευτικός. Διότι η έννοια στην οποία αναφέρεται, είναι μια απ' αυτές που την έχω περάσει κι εγώ γενεές δεκατέσσερις στο ξερό μου αλλά στο κείμενό του την ανακαλύπτω ξανά, τη σκέφτομαι, την αμφισβητώ όπως το κάνει και εκείνος μέσα απ' τους ήρωες του. Όταν αφήνω το βιβλίο του και το ξαναπιάνω κάποια άλλη στιγμή, χρειάζομαι μερικά λεπτά για να εγκλιματιστώ στην γραφή του. Είναι πυκνό το γράψιμο του αλλά κάθε άλλο παρά αρνητικό σαν στοιχείο, όπως κάλλιστα μπορεί να προκύψει σε έναν άλλο συγγραφέα.
Ο Marías - ξέρω, σας ζάλισα - κουράζει ευχάριστα, φορές φορές ηδονικά. Και σ' αυτό του το τελευταίο βιβλίο το κάνει προβάλλοντας μέσα από τα διαδραματιζόμενα που ως συνήθως δεν είναι και πολλά τη σχέση που έχει ο καθένας με την αλήθεια. Πως την αποδέχεται, την αγνοεί, την κρύβει. Πως παγιδεύεται μέσα σ' αυτήν ή την αφήνει απέξω για να μην τον πληγώσει.
Ο Eduardo Muriel, σκηνοθέτης που σχετίζεται με υπαρκτά πρόσωπα όπως ο ηθοποιός Herbert Lom (περισσότερο γνωστός ως το αφεντικό του αμίμητου Πήτερ Σέλερς στον Ροζ Πάνθηρα),  ο παραγωγός HarryTowers ή ο θείος του ίδιου του Marias Jess Frank, προσλαμβάνει ως γραμματέα τον 23άχρονο Juan De Vere ο οποίος θέλοντας και μη θα εισχωρήσει στα μυστικά του ίδιου του Muriel αλλά και της γοητευτικής γυναίκας του Beatriz. Μένοντας κάτω απ' την ίδια στέγη θα αναμοχλεύσει το παρελθόν τους - βρισκόμαστε στην δεκαετία του 80 όπου οι μνήμες απ' τα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας του Φράνκο είναι πολύ νωπές - για να βρει απαντήσεις και θα βρεθεί αντιμέτωπος με οδυνηρές αλήθειες που συνδέονται με τις ζωές και των δύο.
Το μυθιστόρημα αυτό αποτελεί ένα ακόμα εξαιρετικό δείγμα γραφής του Marías που δικαίως θεωρείται ως ο επικρατέστερος σύγχρονος Ισπανός συγγραφέας για να κερδίσει - για φέτος δεν το βλέπω - κάποια στιγμή το Νόμπελ. Είναι απ’ τις λίγες φορές που διαβάζω ένα βιβλίο μόλις κυκλοφόρησε κι αυτό μάλλον λέει πολλά για την αγάπη που έχω στον συγκεκριμένο. Φαντάζομαι ότι σύντομα θα μεταφραστεί και στα ελληνικά, μην το προσπεράσετε!