Thursday, May 29, 2014

14 - Jean Echenoz



Γαλλία, αυγή του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου. Ο Αντίμ έχει βγει για μια βόλτα με το ποδήλατό του όταν σταματώντας σε ένα ύψωμα ακούει όλες τις καμπάνες τις περιοχές να ηχούν. Λίγες μέρες αργότερα θα βρεθεί στα θεάτρα πολέμου μαζί με άλλους τέσσερις φίλους του. Είχα γνωρίσει τον Εσενόζ μέσα απ' το 'Ραβέλ' το οποίο και με είχε κερδίσει παρόλο που το θέμα από μόνο του, ο ίδιος ο Ραβέλ θα με τραβούσε έτσι κι αλλιώς .
Σ' αυτή τη νουβέλα ο Εσενόζ μας μεταφέρει στο κλίμα της εποχής, μας περιγράφει με λεπτομέρεια τον πόλεμο - η μετάφραση του Α. Κυριακίδη είναι έξοχη (χρειάστηκα και λίγο λεξικό!) - μέσα από μια ιστορία που φθάνει γρήγορα στο τέλος της αφήνοντας μου μια γεύση ανικανοποιήτου. Όταν βρίσκεσαι μπροστά σε ένα τόσο καλογραμμένο κείμενο, με εικόνες που εμφανίζονται τόσο γλαφυρά μπροστά σου, έχεις την επιθυμία να συνεχιστεί αυτό το ταξίδι. Ξέρεις όμως απ' τον όγκο του βιβλίου ότι πολύ σύντομα θα βρεθείς στο τέλος και αναρωτιέσαι γιατί ο Εσενόζ δεν μας χάρισε μερικές σελίδες ακόμα. Παρόλα αυτά το 14 είναι ένα βιβλίο που προσφέρει μεγάλη αναγνωστική ικανοποίηση  και δεν θα απογοητεύσει τους βιβλιόφιλους.



Monday, May 26, 2014

Ο Αποτυχημένος - Thomas Bernhard


Δεν χρειάζεται να περάσουν παρά μόνο μερικές σελίδες μέχρι να αντιληφθεί κανείς το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο στην τεχνική του Thomas Bernhard, δηλαδή την επανάληψη. Δεν χρειάζεται να περάσουν παρά μόνο μερικές σελίδες μέχρι να μπει κανείς στο μουντό περιβάλλον της γραφής του αλλά και στον πυρήνα της ιστορίας που πρόκειται να διαβάσει στον 'Αποτυχημένο'.
Σχετικά με την επανάληψη, στην αρχή με ξένισε. Φοβήθηκα ότι θα με κουράσει κι ότι δεν θα αποτελεί ένα εργαλείο του συγγραφέα που δίνει το ρυθμό στο κείμενο, υπερτονίζει τον τρόπο με τον οποίο εκείνος θέλει να μας περάσει τις σκέψεις του. Είχα την αίσθηση πολλές φορές ότι βρισκόμουν κοντά σε κάποιον  που μουρμουρίζει στον εαυτό του αυτά που τον απασχολούν βαθιά, με έντονη βεβαίως αναλυτική διάθεση.
Σε ότι αφορά την ίδια την ιστορία, πρόκειται για τρεις φίλους μουσικούς, πιανίστες, ένας εκ των οποίων είναι ο 'πολύς' Glenn Gould, ιδωμένη απ' τον δεύτερο από αυτούς, τον μοναδικό επιζώντα και εστιασμένη στον τρίτο και αποτυχημένο όπως ο Gould είχε σπεύσει να χαρακτηρίσει, Wertheimer. Η καταπιεστική σχέση του με την αδελφή του, η ριζική αλλαγή που επέφερε στη ζωή του η επαφή και η αναγνώριση της μεγαλοφυίας του Αμερικανοκαναδού πιανίστα, η προσωπική του αποτυχία που τον ακολουθούσε για πάντα.
Ο Bernhard  αναλύει την ανθρώπινη φύση μέσα από μια άμεση γραφή και κρατάει τον αναγνώστη μέχρι το τέλος σε διάλογο με τον εαυτό του. Ένα βιβλίο γοητευτικά βαρύ ...





Monday, May 19, 2014

Η τριλογία της Νέας Υόρκης - Paul Auster



Υπάρχουν βιβλία που τα διαβάζεις και χάνεσαι μέσα τους. Σε συνοδεύουν και τις ώρες που δεν είσαι μπροστά τους. Τα σκέφτεσαι παντού. Σου δημιουργούν μια οικειότητα και την αίσθηση του μεγαλείου του συγγραφέα τους αλλά και της ίδιας της λογοτεχνίας. Βιβλία που είναι γραμμένα με ένα άμεσο τρόπο, η γλώσσα τους χτυπάει κατευθείαν τα ευαίσθητα κέντρα του μυαλού σου, βιβλία τέλος, που θες να τα διαβάσουν όλοι, φίλοι, εχθροί, γνωστοί και μη.
Η Τριλογία της Νέας Υόρκης του Paul Auster είναι ένα από αυτά. Τρεις διαφορετικές ιστορίες που μόνο διαφορετικές δεν είναι, μια σκοτεινή ατμόσφαιρα πάνω από την αμερικάνικη μητρόπολη, αριστοτεχνικά δομημένη πλοκή, υπέροχοι χαρακτήρες, μπόλικο μυστήριο, γρήγορος ρυθμός. 'Ηρωες που είναι συγγραφείς που κάνουν τους ντετέκτιβ ή ντετέκτιβ που κάνουν τους συγγραφείς, ο Quinn, o Blue, o Fanshawe και πίσω απ' αυτούς ο ίδιος ο Auster. Να πω ότι ξετρελάθηκα και να ακουστώ υπερβολικός; Μπα, δε με νοιάζει καθόλου, πάρτε αυτό το βιβλίο, δανειστείτε το, αγοράστε το, στα ελληνικά, στα αγγλικά (διαβάζεται αρκετά εύκολα), αλλά πάρτε το! Και διαβάστε για τον Peter Sillman που φοβάται ότι θα τον σκοτώσει ο πατέρας που τον καταπίεζε στην παιδική του ηλικία, για τον Blue που πρέπει να παρακολουθήσει τον Black χωρίς να γνωρίζει αν κι εκείνος με τη σειρά του παρακολουθείται από αυτόν και για τον εξαφανισμένο συγγραφέα Fanshawe. Ιστορίες που κρύβουν εκπλήξεις και ανατροπές μέσα από μια ποιοτική γραφή και ένα μοναδικό τρόπο σκέψης. Έξοχο!



Monday, May 12, 2014

Η διαθήκη της Μαρίας - Colm Toibin


 Tελείωσα την 'Διαθήκη της Μαρίας' του Colm Toibin την ημέρα που γιορτάζεται η γιορτή της μητέρας. Θα μπορούσε να είναι και συμβολικό όπως θα μπορούσα και να την είχα τελειώσει μέρες πριν αν δεν την διάβαζα παράλληλα με κάποιο άλλο βιβλίο.
Η ιστορία του Χριστού, τόσες φορές ειπωμένη, γραμμένη, σχολιασμένη δεν θα αποτελούσε κίνητρο για να επιλέξω αυτό το βιβλίο. Συνήθως κάτι τέτοιο με απομακρύνει παρά με έλκει. Στο συγκεκριμένο όμως έργο του Toibin, η ιστορία παρουσιάζεται απ' την οπτική της Μαρίας κι αυτό από μόνο του μου κίνησε την περιέργεια. Η μητέρα του Χριστού βρίσκεται εξόριστη σε κάποια πόλη όπου ανασύρει σιγά-σιγά απ' την μνήμη της τα γεγονότα που οδήγησαν στη σταύρωση του γιού της. Η Μαρία εκτεθειμένη στην ανθρώπινη φύση της, ευάλωτη, ανησυχεί αλλά και εκπλήσσεται μ' αυτά που βλέπει να γίνονται απ' τον γιό της αλλά και γύρω από αυτόν. Αμφισβητεί μέσα από αυτά που βιώνει και τη σχέση της με την Μαρία την Μαγδαληνή, τη θεϊκή του υπόσταση.
Όσο περνάει ο χρόνος τόσο περισσότερο σκέφτομαι το βιβλίο σαν μια νουβέλα που γράφτηκε με αφορμή το δράμα του Χρηστού αποσκοπώντας τελικά στο να μας φέρει σε πρώτο πλάνο με τη σχέση μητέρας - γιού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σημείωμα της Αθηνάς Δημητριάδου στο τέλος με μια μικρή ανάλυση και βιογραφικά στοιχεία για τον συγγραφέα.



Wednesday, May 7, 2014

Η πέτρινη σχεδία - José Saramago



Ανακαλύπτοντας την ουσία μέσα απ' τις λέξεις είναι για τον καθένα μια προσωπική υπόθεση. Μια ιστορία πίσω απ' την ιστορία, που έχει να κάνει με τις προσλαμβάνουσες του καθενός, τις εμπειρίες, τη γνώση αλλά πάνω απ' όλα την αντίληψη. Γι αυτό και η Πέτρινη Σχεδία του José Saramago θα σημαίνει πολλά περισσότερα για τους Ίβηρες από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι οι δυο χώρες, Πορτογαλία και Ισπανία, μοιράζονται μια κουλτούρα διαφορετική απ' την υπόλοιπη Ευρώπη κι αυτήν πιστεύω θέλει να τονίσει, να προβάλλει, να εξυμνίσει με τον δικό του μοναδικό, απέριττο λόγο μέσα απ' αυτό το μυθιστόρημα.
Αν διαβάσει κανείς την περίληψη του βιβλίου νομίζω ότι από περιέργεια και μόνο θα θελήσει να το ξεκινήσει. Η Ισπανία και η Πορτογαλία αποκόπτονται απ' την υπόλοιπη Ευρώπη, τα Πυρηναία σχίζονται στα δύο και ουδείς ξέρει το γιατί. Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς σ' αυτό το υπέροχο μυθιστόρημα. Την ιδέα, το χιούμορ, το πως εκτυλίσσεται; Τους πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες (πέντε πρόσωπα κι ένας σκύλος) που αναρωτιέσαι αν έχουν ή όχι κάποια σχέση με το φαινόμενο; Ως συνήθως δεν θα επεκταθώ περαιτέρω. Ο Σαραμάγκου είναι ένας συγγραφέας του οποίου το γράψιμο με συναρπάζει. Έχω απλώσει στο μυαλό μου τους τίτλους του και θα διαλέγω κάποιον κάθε φορά αφήνοντας τον κι έχοντας κατά νου αυτή την επιβλητικά γερασμένη μορφή του, να μου αφηγείται ιστορίες μέσα από τις σελίδες των βιβλίων του.