Tuesday, May 31, 2016

Σολάρις - Stanislaw Lem



Υπάρχει ένα σημείο στο βιβλίο όπου περιγράφονται με μεγάλη λεπτομέρεια τα διάφορα φαινόμενα που έχουν παρατηρηθεί στον πλανήτη Σολάρις. Εκεί είπα θα βαρεθώ. Οι περιγραφές έμοιαζαν να τραβάνε περισσότερο απ' όσο θα ήθελα και μετά, όταν τέλειωσαν ξέρετε τι έκανα; Τις ξαναδιάβασα. Το βιβλίο αυτό πρέπει να είναι μαγικό. Εθιστικό σίγουρα ήταν. Αναγνωστική απόλαυση στο έπακρο. Πως μου είχε ξεφύγει τόσο καιρό (όπως τόσα και τόσα) αλλά και τι ωραία έκπληξη η ανάγνωσή του ...
Η μοναδική ατμόσφαιρα στην οποία σε βάζει ο Lem ξεκινάει ευθύς αμέσως με το που ο "Προμηθέας", ένα διαστημόπλοιο που μεταφέρει τον ήρωα προσγειώνεται στον διαστημικό σταθμό που έχει το ίδιο όνομα με τον πλανήτη. Ο Κέλβιν μαθαίνει ότι την ημέρα της άφιξης του ένα απ' τα μέλη του πληρώματος έχει πεθάνει. Την επόμενη μέρα, όταν θα ξυπνήσει, θα βρει δίπλα στο κρεβάτι του την πεθαμένη γυναίκα του ολοζώντανη.
Ο ωκεανός που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη έχει διχάσει ειδικούς και μη για το αν είναι ένα όν με συνείδηση ή όχι και τα μέλη του σταθμού αναρωτιούνται αν είναι αυτός που έχει στείλει στον καθένα ένα φάντασμα από το παρελθόν του. Ο Lem γράφει σε κάποιο σημείο πως η εξερεύνηση του διαστήματος γίνεται με μια ανθρωπομορφική προσέγγιση. Ενώ ύποστηρίζουμε ότι επιθυμούμε μια ανταλλαγή ιδεών, απόψεων και γνώσεων με άλλους πολιτισμούς η πραγματική μας πρόθεση είναι να τους επιβληθούμε και να τους κυριεύσουμε.
Πέρα όμως από τις ερμηνείες για αυτά που θίγει, το βιβλίο του Lem είναι ένα αριστούργημα που ανεβαίνει εκεί στην κορυφή με τα καλύτερα ανγανώσματα της πρόσφατης μνήμης μου.

Thursday, May 26, 2016

Οι Αυτόχειρες - Antonio di Benedetto

Antonio di Benedetto


Ένας δημοσιογράφος αναλαμβάνει να ετοιμάσει μια σειρά από άρθρα με θέμα τρεις υποθέσεις αυτοκτονίας. Στην οικογένεια του ίδιου ο παππούς και ο πατέρας του έχουν φύγει απ' τη ζωή μ' αυτό τον τρόπο. Ήδη το βιβλίο έχει τραβήξει την προσοχή μου και προχωρώ διαβάζοντας με την κοφτή και άμεση γραφή του Benedetto τις σκέψεις του πάνω στη μοναξιά, τον θάνατο, τις σχέσεις του με τη μητέρα του και τις ερωμένες του, τις θέσεις φιλοσόφων και θρησκειών για την αυτοκτονία στα πλαίσια της έρευνας που κάνει η Bibi, μια συνεργάτιδα του ήρωα, πληροφορίες από συγγενικά πρόσωπα για τους αυτόχειρες. Σε μια μικρή έρευνα στο Διαδίκτυο για το ποιόν του συγγραφέα μαθαίνω ότι είχε ιστορικό αυτοκτονιών στο γενεαλογικό του δέντρο κι ότι ο ίδιος υπήρξε δημοσιογράφος.
Το μικρό σε έκταση σύγγραμμα ισορροπεί την τραγικότητα του θέματος με ένα ύφος που προς το τέλος γίνεται πιο προσωπικό όπως και πιο προσωπική γίνεται και η ιστορία.  Αυτό δηλαδή που θέλω να πω ή μάλλον να γράψω είναι πως ενώ περίμενα ότι θα γεμίζω με γκρίζα σύννεφα τη διάθεσή μου, τουλάχιστον μέχρι να περάσει ένα μικρό χρονικό διάστημα κάθε φορά που θα άφηνα το βιβλίο (αν και ήταν ebook, οπότε άφηνα το Kindle), κάτι τέτοιο δεν συνέβαινε.
Χωρίς να έχω διαβάσει κάτι άλλο από τον ίδιο συγγραφέα, με τους 'Αυτόχειρες' μπαίνει κι αυτός στην μακριά λίστα με τους συγγραφείς που θα επανέλθω στο εγγύς μέλλον. Ιδιαίτερο και ενδιαφέρον ανάγνωσμα.




Monday, May 16, 2016

Λόρδος Τζιμ - Joseph Conrad



Και να μαι πάλι στη θαλπωρή ενός κλασικού μυθιστορήματος. Γιατί σ' αυτά τα έργα αισθάνομαι μια ζεστή φιλοξενία όπως εκείνη ενός καλού φίλου που έχουμε καιρό να τα πούμε και περνάμε πάντα φίνα δίχως να κάνουμε τίποτα παραπάνω από αυτό που μας έθρεψε παιδιόθεν: δηλ. καλή παρέα. Εδώ βέβαια δεν πρόκειται για μια απλή παρέα. Αλλά για μοναδική αναγνωστική εμπειρία.
Ο λόρδος Τζιμ είναι ένας ναυτικός του οποίου η σύντομη καρίερα σημαδεύεται και εν τέλει τερματίζεται εξ αιτίας ενός περιστατικού κατά το οποίο πήρε μια λανθασμένη απόφαση. Μαζί με τον καπετάνιο κι άλλους δυο αξιωματικούς εγκατέλειψε ένα πλοίο πριν ακόμα αυτό ναυαγήσει. Το μοιραίο όμως δεν συνέβη στέλνοντας τους αποδράσαντες στο δικαστήριο. Την ιστορία του Τζιμ αφηγείται ο Μάρλοου, ένας καπετάνιος (που εμφανίζεται και σε άλλα κείμενα του Κόνραντ) ο οποίος έτυχε να βρίσκεται εκεί παρακολουθώντας τη δίκη.
Το μυθιστόρημα του Κόνραντ είναι από αυτά τα βιβλία που δε βρίσκεις λέξεις να τα περιγράψεις επειδή πιστεύεις ότι θα τα αδικήσεις. Έχοντας τελειώσει την ανάγνωση μού έχει μείνει τόσο έντονη η αίσθηση της πληρότητας. Ένα κείμενο όπου δεν περισσεύει τίποτα. Τετρακόσιες σελίδες χτισμένες πάνω σε ένα χαρακτήρα, μια τραγική φιγούρα που σε ταξιδεύει σε κάποιο άγνωστο μέρος στην Ινδονησιακή ζούγκλα (που ούτε κι αυτή τη γνωρίζεις βέβαια) μαθαίνοντας την ιστορία του από μαρτυρίες τρίτων. Η ψυχογραφία του ήρωα είναι συγκλονιστική, ο τρόπος που εξελίσσεται με μια γοητευτική βραδύτητα η ιστορία, μοναδικός. Η περιγραφή των άγνωστων τόπων υπέροχη.
Το μόνο μελανό στοιχείο που δεν έχει να κάνει με το κείμενο είναι η συγκεκριμένη έκδοση από εφημερίδα όπου τα γράμματα είναι σχετικά μικρά και αρκετά στριμωγμένα για λόγους οικονομίας προφανώς. Αλλά μαζί και με την κακή ποιότητα του χαρτιού δυσκολεύει την ανάγνωση.
Όπου βρείτε τον 'Λόρδο Τζιμ', πάρτε τον!