Saturday, April 30, 2016

Τρόποι να γυρίζεις σπίτι - Alejandro Zambra


Αυτό που γίνεται στο facebook πολλές φορές με κάνει να αντιστέκομαι να διαβάσω κάτι επειδή ξαφνικά φαίνεται να είναι της μόδας (επί του παρόντος: Φερράντε!). Όπου μόδα βάλτε μια χούφτα βιβλιόφιλους οι οποίοι μεγεθύνονται σε περισσότερους λόγω της ψευδαίσθησης του μέσου. Zambra από δω λοιπόν, Zambra παραπέρα, Bonsai κι έπειτα αυτό το τελευταίο χόρευαν για ένα διάστημα στα μάτια μου και κατάφεραν τελικά να με κάνουν να διαβάσω το δεύτερο ενώ συνήθως περνάει ένα διάστημα μηνών μέχρι να το πράξω.
Χαμένος δεν βγήκα. Κερδισμένος, αν και πεζή λέξη για λογοτεχνία, ναι. Το βιβλίο είναι γραμμένο με ένα απλό και άμεσο ύφος, αυτό που σε κάνει να αναρωτιέσαι πως πετυχαίνει αυτή τη λιτότητα και την δύναμη στην έκφραση χωρίς να καταφεύγει σε σχινοτενείς αφηγήσεις.
Απ' την άλλη, έχουμε δυο σημεία αναφοράς, την αφήγηση ενός 9χρονου αγοριού την εποχή του Πινοσέτ και την αφήγηση του ίδιου του συγγραφέα στο παρόν ο οποίος αναφέρεται στη νουβέλα με πρωταγωνιστή τον 9χρονο που συναντάμε στο πρώτο μέρος του βιβλίου συνδέοντας την με τα δικά του βιώματα και την ζωή του στο παρόν. Μπερδευτήκατε; Όχι, στο βιβλίο δεν πρόκειται να το πάθετε. Η Χιλή της ταραγμένης εκείνης περιόδου ιδωμένη μέσα απ' τα μάτια ενός παιδιού και του σήμερα που φέρει τις πληγές του παρελθόντος σε ένα ανάγνωσμα που διαβάζεται απνευστί και που αξίζει την προσοχή σας.

Σύντομα θα ασχοληθώ και με άλλα έργα του Zambra, αφού η πρώτη επαφή ήταν άκρως ενδιαφέρουσα.


Saturday, April 23, 2016

Τα τελευταία απογεύματα με την Τερέζα - Χουάν Μαρσέ


Παγκόσμια ημέρα βιβλίου σήμερα και το συγκεκριμένο θα το πρότεινα ανεπιφύλακτα σε οποιονδήποτε βιβλιόφιλο για να την γιορτάσει. Να το ξεκινήσει το πρωί και να το τελειώσει ... χμ, εντάξει, 540 σελίδες είναι, μάλλον δεν θα τα καταφέρει μέχρι τις δώδεκα τα μεσάνυχτα. Γιατί 'Τα τελευταία απογεύματα με την Τερέζα' είναι ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα στο οποίο θα σταματήσεις ξανά και ξανά για να θαυμάσεις την δουλεμένη γραφή του Μαρσέ, για να υπογραμμίσεις κομμάτια του και για να κοιτάξεις έξω από το παράθυρο και να επιβεβαιώσεις με μια μικρή πίκρα ότι δε βρίσκεσαι στην Βαρκελώνη, ούτε στην εξοχή της, δεν ζεις ενδεχομένως κάποιο μεγάλο έρωτα που δε γνωρίζεις αν έχει ανταπόκριση, δεν είσαι ανέμελος, ανέμελη με στεναχώρειες που περιορίζονται τυπωμένες μέσα σ'αυτό το βιβλίο.

Ο Μανόλο Ρέγιες, ο ψευτοκιριλές όπως τον αποκαλεί ο συγγραφέας είναι ένα φτωχο παιδί που έχει μεγαλώσει σε μια παραγκούπολη στο Μόντε Καρμέλο, όπου ονειρεύεται τη ζωή των πλουσίων ενώ επιβιώνει κλέβοντας μοτοσυκλέτες. Μια ζωή που πιστεύει ότι θα ζήσει όταν γνωρίζει την Τερέζα Σερράτ, αριστερών φρονημάτων, μέλος όμως εύπορης οικογένειας στην οποία εργάζεται η Μαρούχα, η κοπέλα του Μανόλο ως υπηρέτρια. Μια φαινομενικά απλή ερωτική ιστορία αποτελεί τον κάμβα πάνω στον οποίο ο Μαρσέ μας ταξιδεύει στην Ισπανία της δεκαετίας του πενήντα, στην όμορφη Βαρκελώνη και μας γοητεύει με την γραφή του.

Το κείμενο αυτό είναι μια ωδή στη λογοτεχνία, μια πραγματική γιορτή για όποιον διαβάζει. Και του χρόνου!


Thursday, April 14, 2016

Υποταγή - Michel Houellebecq



Η Υποταγή είναι το πρώτο βιβλίο του Ουελμπέκ που διαβάζω και θα έλεγα ότι από την αρχή με συνεπήρε η πρωτοτυπία του θέματος αφήνοντας κατά μέρος το κατά πόσο η ανάπτυξη της όλης ιδέας ήταν εν τέλει λογοτεχνικά επαρκής. Εξάλλου συμβαίνει με κάποια βιβλία να φτάνεις στην τελευταία σελίδα και να έχεις ασχοληθεί ελάχιστα με την ίδια τη γραφή.
Κι εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα υποθετικό σενάριο όπου ένα Μουσουλμανικό κόμμα κερδίζει τις γαλλικές εκλογές λίγα χρόνια μετά, το 2022, και εισέρχεται σιγά σιγά σε όλα τα κλιμάκια της κοινωνίας. Ο ήρωας είναι ένας καθηγητής στη Σορβόνη που στα σαράντα πέντε του χρόνια βιώνει την παρακμή του συστήματος και αναζητά ένα καινούριο νόημα στη ζωή του. 

Έχοντας ασχοληθεί με τον Huysmans, συγγραφέα του 19 αιώνα που αποτέλεσε το θέμα του διδακτορικού του, φαίνεται να αντιπαραβάλλει τη ζωή του με αυτή του Γάλλου λόγιου και να προβάλλει μέσα απ' το κείμενό του τις τεκμηριωμένες απόψεις του για την εμπορευματοποίηση και την ηγεμονία της οικονομίας που σαν στόχο έχουν την απομάκρυνση από τις παραδοσιακές αξίες της κοινωνίας.
Οι 300 σελίδες του έφυγαν πολύ γρήγορα και η ένταση της γεύσης που άφησαν ήδη έχει υποχωρήσει, κατατάσσοντας το σε ένα καλό και αρκετά ενδιαφέρον ανάγνωσμα χωρίς όμως ένα έντονο άρωμα λογοτεχνίας (με έπιασε η άνοιξη και σε λίγο θα γράφω και για γλάστρες ...)



Friday, April 8, 2016

Κάτω από το ηφαίστειο - Malcolm Lowry



Βρήκα το 'Κάτω από το ηφαίστειο' σε ένα ανταλλακτικό παζάρι σχολείου και δεν πίστευα την τύχη μου αν και δεν μπορούσα να ξέρω αν τελικά θα μου άρεσε. Είχα όμως μια διαίσθηση για το συγκεκριμένο που δεν μου βγήκε λανθασμένη.
Το βιβλίο του Λόουρυ δεν είναι ένα εύκολο ανάγνωσμα. Κι αυτό γιατί ο ρυθμός είναι σχεδόν πάντα αργός, η γραφή πυκνή και το αποτέλεσμα κάθε πρότασης αφορμή για στάσεις που θα σου επιβάλλουν να αναλύσεις τις εικόνες και την ενδοσκόπηση των χαρακτήρων. Αυτή όμως ακριβώς είναι και η ομορφιά του. Οι λέξεις σε μεταφέρουν στο Μεξικό ανάμεσα σε δυο ηφαίστεια, με τις περιγραφές να υπερβαίνουν την αρχική εντύπωση και να μεταλλάσσονται σε μικρά έργα τέχνης. Πόσες και πόσες φορές δεν θα διαβάσει κανείς για τον κήπο του σπιτιού, τον δρόμο που περνάει απέξω, την χαράδρα που περιβάλλει την πόλη, το φως που άλλοτε εισβάλλει στα δωμάτια της κατοικίας του Πρόξενου κι άλλοτε χάνεται πίσω από σύννεφα και τις ξαφνικές καταιγίδες.
Ο Τζόφρεϋ, ένας Ινδός που έχει μεγαλώσει στην  Αγγλία και τελεί πρόξενος της τελευταίας σε μια πόλη του Μεξικού, επιβιώνει μέσα από μια αλκοολική πραγματικότητα που έχει καταστρέψει την σχέση του με τη γυναίκα του, τον αδελφό του και τον παιδικό του φίλο.
Δεν συμβαίνουν πολλά σ' αυτό το βιβλίο. Αλλά κι όταν αυτά εμφανίζονται δεν μπορείς να τα καταβροχθίσεις για να πας παρακάτω χωρίς να τα απλώσεις στη μνήμη σου κι ας έχουν στριμωχθεί σε μερικές σελίδες. Το 'Κάτω από το ηφαίστειο' ζητάει την προσοχή σου και σε ανταμοίβει με μια μοναδική άισθηση καλλιτεχνικής δημιουργίας που ανταμοίβει τον κόπο σου. Γιατί είναι κόπος να βλέπεις τα νούμερα απ' τις σελίδες να μην προχωράνε και να περιμένεις να σου αποκαλυφθούν οι λεπτομέρειες του δράματος του Τζόφρεϋ, της Υβόν, του αδελφού του Χιού και του παιδικού του φίλου Ζακ Λαρυέλ, χωρίς αυτός βέβαια να είναι εν τέλει ο στόχος του συγγραφέα.
Θα το χαρακτήριζα λοιπόν, ακραία γοητευτικό χωρίς να αντιλαμβάνομαι πλήρως το γιατί.
Άβυσσος η ψυχή του γράφοντα ...