Sunday, June 28, 2015

Πόλεμος και πόλεμος - Laszlo Krasznahorkai


Μακροπερίοδος λόγος: θα έλεγε κανείς ότι μ' αυτόν ξεκινάει και μ' αυτόν τελειώνει το βιβλίο του φετινού νικητή Man Booker, Laszlo Krasznahorkai. Για μένα που έχω ιδιαίτερη αδυναμία στις μεγάλες προτάσεις, περιόδους, πείτε το όπως θέλετε, το ξεκίνημα του βιβλίου με έπιασε απ' τα μούτρα και με έβαλε σε μια λογοτεχνική περιδίνιση τόσο γοητευτική που έπιασα τον εαυτό μου να προσπαθώ να μιμηθώ τη γραφή του στα δικά μου ταπεινά κείμενα. Και δεν είναι μόνο η γραφή είναι και η ίδια ιστορία που με γοήτευσε. Ο Κοrin, ένας ούγγρος αρχειοθέτης που εργάζεται σε μια μικρή πόλη ανακαλύπτει ένα χειρόγραφο στο οποίο θα προσδώσει τέτοια σημασία που θα τον ωθήσει να φύγει απ' τη χώρα του και να βρεθεί στη Νέα Υόρκη. Εκεί θα αναλάβει να αναρτήσει το περιεχόμενο του χειρόγραφου στο Διαδίκτυο για να είναι προσβάσιμο σε όλο τον κόσμο. Θα μείνει στο σπίτι ενός διερμηνέα και της συμβίας του κι εμείς θα μάθουμε για τα ταξίδια μέσα στο χρόνο των τεσσάρων φίλων που πρωταγωνιστούν στο χειρόγραφο.

Διαβάζοντας το Πόλεμος και Πόλεμος μου ήρθε στο μυαλό η μουσική και συγκεκριμένα οι αυτοσχεδιασμοί του J. Coltrane. Ξέρω, σίγουρα θα ακούγεται παράταιρο να γράφω τις εντυπώσεις μου για ένα σπουδαίο λογοτεχνικό έργο και να αντιπαραβάλλω τις τροπικές εξερευνήσεις αυτού του μεγάλου μουσικού αλλά ο Coltrane χρησιμοποιούσε μια τεχνική που μοιάζει με το μακροπερίοδο λόγο. Με απλά λόγια, αυτοσχεδίαζε με κύματα από  νότες εκεί που άλλοι θα το έκαναν με μια χούφτα απ' αυτές. Κι αυτά τα κύματα αποτελούν μέρος της γοητείας στο δικό του έργο όπως κι σ' αυτό του Ούγγρου με το δυσκολοπρόφερτο επίθετο.

Η ανάγνωση του 'Πόλεμος και πόλεμος' με κάνει να πιστεύω ότι η τεχνική αποτέλεσε όχι μόνο το όχημα για να εξελιχθεί η ιδέα ή οι ιδέες του συγγραφέα αλλά και ένα ενεργό στοιχείο, μια ιδιότυπη ηρωίδα. Εν τέλει, συστήνω ανεπιφύλακτα ένα από τα καλύτερα αλλά και πιο ενδιαφέροντα βιβλία που διάβασα τα τελευταία χρόνια.


Friday, June 5, 2015

Καλαμιές στον άνεμο - Grazia Deledda


Αυτό που εντυπωσιάζει σ' αυτό το βιβλίο είναι η φύση. Μοιάζει να πρωταγωνιστεί κι αυτή στην ιστορία του Εφίξ σηματοδοτώντας με τις αλλαγές της την πορεία του ήρωα. Αξίζει κανείς να σταθεί στις νατουραλιστικές περιγραφές του ουρανού και του τοπίου της Σαρδηνίας, όπου το φως έχει τον κυρίαρχο ρόλο ρυθμίζοντας τις εικόνες. Η εντύπωση για την παρουσία της φύσης ενισχύεται όσο ξετυλίγεται το δράμα του υπηρέτη Εφίξ που ζει με το βάρος ενός φόνου στην πλάτη του.
Ο Εφίξ υπηρετεί τις αδελφές Πιντόρ για όλη του τη ζωή με αυταπάρνηση ακόμα και μετά την σταδιακή παρακμή τους χωρίς απολαβές. Η εμφάνιση του ανιψιού Τζιατσίντο, του γιου της μοναδικής αδελφής που είχε καταφέρει να ξεφύγει από τη δεσποτική φιγούρα του πατέρα των Πιντόρ, θα φέρει αναστάτωση στο σπίτι αλλά κι ελπίδες για ανάκαμψη της οικογένειας και την εξόφληση των χρεών.
Η Deledda σκιαγραφεί τους ήρωες της με μαεστρία, προβάλλοντας την σκληρή ζωή στο χωριό, σε μια κοινωνία με παρικμασμένους ευγενείς και τσακισμένους απ' τη φτώχια χωρικούς.

Οι 'Καλαμιές στον άνεμο’ είναι ένα βιβλίο λυρικό, ένα βιβλίο που σου επιβάλλει τον αργό ρυθμό του και σου αφήνει μια γλυκόπικρη γεύση από μια εποχή που έχει χαθεί στα βάθη του χρόνου.